Çevre duayenleri “bu gidişin sonu iyi değil” diye adeta avazları çıktığınca bağırıyor. Biz de Ankara Life dergisi olarak TEMA Vakfı Kurucu Başkanlarından Nihat Gökyiğit ile görüştük.
Tarih : 2010-03-29
“Hatıra Parkı” Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi, siz gerçekten bir doğa harikası yaratmışsınız. Dünya bitkilerini araştırıyor, açıklıyor ve koruyorsunuz.
Artık sona gidişin işaretleri görülmeye başlanırken,afetlerin şiddeti ve sayısı artarken su sancısı da başladı. Gıda güvenliğinde büyük bir telaş var. Tüm bunlar doğadaki akıl almaz dev doğal dengenin bozulmasının sonucu. Bozulan bu doğal dengeyle beraber dünyanın başına dert yağıyor. Bu doğal dengenin bozulmasında yüzde yirmi ila kırk arasında binalar, yüzdeyetmiş oranında da enerji sorumlu. O halde binaların çevre dostu olması da çok önemli. Çevre dostu yeşil binalara ihtiyaç buradan geliyor. Botanik bahçeleri de bunu korumak ,bu konuda bilinçlendirme yapmak için kuruluyor. Beni botanik bahçesi kurmadaki birinci motive eden sebep bu. 1995 yılında rahmetli eşimin anısına“Hatıra Parkı” olarak başladık ama 2002 yılında Botanik bahçesine dönüştürdük. Yerli fidanlar diktik. Ama Türkiye topraklarında mutlu olmuş yabancı başka bitkileri de bahçemize kattık.
“Hatıra Parkı” Botanik bahçesi ile ilgili ileriye dönük hedefleriniz nelerdir.?
Hedefimiz çok büyük. Öncelikli olarak Botanik Bahçemiz halka açık olacak. Eğitime çok ağırlık veriyoruz, o yüzden bir de kütüphanemiz var zaten.
İkinci olarak ise koleksiyon yapma amacımız var. Şu anda Türkiye’nin ve dünyanın en büyük “Soğanlı Bitkiler” koleksiyonuna sahibiz. Ayrıca “Kuraklığa Dayanıklı Tuzlu Topraklara Uyumlu Bitkiler” koleksiyonumuz da var.
Konuyla ilgili olarak geniş bir arge çalışması yapıyorsunuz. Araştırmalarınızı biraz detaylandırır mısınız?
Türkiye’nin 8 ayrı yerinden kamyonlarla toprak getirdik. Bitkileri burada yetiştiriyoruz. Çeşitli araştırmalar için korumaya aldık, hangi bitkiler çiftleştirilmeli diye araştırmalarımız oldu, bunlardan koleksiyon yaptık. Afyonkarahisar’da ve Akşehir’de latince ismi “Termopsis Tursika” olan Pia isimli bir bitki var. Bu bitkinin nesli tehlike altında. Biz oradan 2 TIR dolusu toprak getirdik. Tohumunu yetiştirdik. Bitkinin özelliklerini tespit etmeye çalışıyoruz ve bu bitkinin araştırmalarına başladık.
Konya’nın Seydişehir ilçesinde bulunan Turuşah da kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya bir bitki. Türkiye’de bunlar gibi 3 bin 8 adet tehdit altında bitki var. Bu bitkilerin nelere faydası olduğunu ise henüz bilmiyoruz. Bu bitkilerden 5-6 tanesini korumaya aldık. Köylüye tanıtıyoruz, popülâsyonunu sağlıyoruz. Turuşah dünyada başka hiçbir yerde yok. Konya’dan sonra birkaç yerde daha bulduk. Bunları da korumaya aldık. Yenilebilir yabani otlar koleksiyonuna başladık. En çok Tokat ve Kayseri’de yabani otlardan yemek yapıldığı için Tokat ve Kayseri’de başladık koleksiyonumuza. Boya bitkileri konusunda da araştırmalarımız var. Sentetik olmayan boyada kullanılan bitkilerle ilgili de bir koleksiyonumuz var.
Bahçıvan çocuklar bölümü ve bitki dünyasını tanımaya yönelik oyun bahçesi yaptık.
“Türkiye Florası” konusunda biraz bilgi alabilir miyiz?
Türkiye Flora Derneği kuruldu..Ben de bu derneğe katıldım.Türkiye Florasının yazılması gecikilmiş bir konu derneğimiz buna öncülük ediyor. Türkiye Florası’nı 1700’lü yıllarda bir İsviçreli 2/3 ciltlik bir kitap yazmış. Sonrasında bir İngiliz 10 ciltlik bir kitabın 9 cildini yazmış, bizim hocalarımız 10. cildi tamamlamış. Şimdi derneğimiz sayesinde 25-30 ciltlik Türkiye Florasını anlatan dev bir proje var. Büyük bir araştırma gerekiyor. Cumhuriyetin 100. yılına yetiştirmek için bir proje hazırlıyoruz. Cumhurbaşkanı da “Türkiye Florası’nın Yazılması Projesi”ni himayesine aldı.
Nihat Gökyiğit Kimdir?
Nihat Gökyiğit, 1925 yılında Artvin'de doğmuştur. Robert Kolej'den mezun olduktan sonra, ABD Michigan University'de mühendislik eğitimini yapmıştır. Türkiye'ye döndükten sonra, çeşitli işlerde çalışmıştır. 1956 yılında Feyyaz Berker ve Necati Akçağlılar ile birlikte Tekfen İnşaat Şirketini kurmuştur. Bu şirket daha sonra Tekfen Holding’e dönüşmüştür. 2 çocuk ve 2 torun sahibidir.
Gençlerin eğitilmesi amacıyla, 87 ülkede faaliyet gösteren dünyanın en büyük uluslararası öğrenci kuruluşu olan AIESEC'ın Türkiye'de kurulmasına öncülük etmiştir. AIESEC’in Türkiye yönetimi danışma kurulu başkanıdır. Bu proje kapsamda binlerce öğrenciye yabancı ülkelerde staj yapapma imkanı doğmuştur.
Hayrettin Karaca ile birlikte TEMA Vakfı'nın kuruluşu için girişimlerde bulunarak 1992 yılında 4 milyar TL'lık bir mal varlığı ile vakfı kurdular. Vakfın birçok önemli projesine mali desteklerde bulunmuştur.
1987 yılında Türk-Sovyet İş Konseyi'nin kuruluşunda öncülük etmiştir. Sovyetler Birliği'nin parçalanmasından sonra Türkiye – BDT (Bağımsız Devletler Topluluğu) İş Konseyleri'nin kuruluşundan beri başkanlığını yürütmektedir. Nihat Gökyiğit’e Türk Cumhuriyetler'inde, "bilge adam" anlamına gelen "ak sakal" ünvanı ile hitap edilmektedir. Aynı zamanda, Gürcistan ve Kırgızistan'ın İstanbul fahri başkonsolosudur.
Hazar bölgesi ve BDT'nin diğer bölgelerindeki petrolün Karadeniz ve Boğazlar yerine, Türkiye'nin Akdeniz terminallerine ulaşacak boru hatlarıyla taşınması mücadelesine öncülük etmiştir.
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Konseyinin kurucusu üyesi ve ilk başkanıdır. Aynı zamanda 1992 yılında Karadeniz Oda Orkestrası'nın kuruculuğunu yapmıştır. Bu orkestranın üyeleri Ermenistan, Azerbeycan, Gürcistan, Romanya, Türkiye, Moldova, Rusya ve Yunanistan'dan seçilmiştir. 1993 yılında İstanbul Festivaline katılan orkestra, birçok ülkede de konserler vermektedir.
Dış Ekonomik İlişkiler Konseyi'nin ve TÜSİAD'ın da üyesidir.
Aldığı ödül ve payelerin bazıları da şöyle :
• 1997 "Devlet Üstün Hizmet Şeref Madalyası" Cumhurbaşkanlığı
• 1997 "ÇEVRETED 97 Onur Ödülü"
. 1997 TEMA Kurucu Onur Başkanlığı, TEMA Vakfı Mütevelliler Heyeti
• 1998 "Çevre Hizmet Ödülü" Akdeniz Üniversitesi
• 1998 "Fahri Doktora" Ödülü Çukurova Üniversitesi